- +90 532 768 36 61
- info@svkhukuk.com
İcra süreçleri süre–usul–delil üçgeninde ilerler. Bir tek günü dahi kaçırmak dosyanın seyrini değiştirebilir. SVK Hukuk, İzmir ve Bursa ofisleriyle; tahsilat stratejisi, varlık tespiti, doğru takip yolu seçimi ve hatasız tebligat yönetimi üzerine kurulu çalışır.
İcra Hukuku, borcunu rızasıyla ödemeyen bir borçludan, alacaklının talebi üzerine, devlet gücü kullanılarak alacağın tahsil edilmesini sağlayan hukuk dalıdır. Temel amacı, özel hukuk ilişkilerinden doğan ve yerine getirilmeyen borçların, kamu otoritesi aracılığıyla zorla yerine getirilmesini temin etmektir. Bu sistem olmasaydı, alacaklılar haklarını kendi başlarına almaya çalışır (ihkak-ı hak), bu da toplumsal düzende kaosa yol açardı. İcra Hukuku, bu ilkel durumu engelleyerek adaletin organize bir şekilde tecelli etmesini sağlar.
Türkiye’deki İcra Hukuku’nun temel kaynağı 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)‘dur.
İcra Hukuku’nun işleyişinde üç temel taraf bulunur:
Alacaklı: Hukuki bir ilişki nedeniyle bir başkasından alacağı olan gerçek veya tüzel kişidir. İcra takibini başlatan taraftır.
Borçlu: Alacaklıya karşı bir borcu yerine getirmekle yükümlü olan ancak bu borcunu zamanında ve rızasıyla ödemeyen gerçek veya tüzel kişidir. Takibin muhatabıdır.
İcra Daireleri: Adalet Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren ve alacakların tahsili için gerekli tüm işlemleri yürüten resmi devlet organlarıdır. Tarafsızdırlar ve kanunların emrettiği işlemleri yaparlar.
Bir alacağın tahsili için izlenen yol, belirli ve net aşamalardan oluşur. Süreç genel hatlarıyla şu şekilde işler:
Alacaklı veya vekili (genellikle bir avukat), yetkili İcra Dairesi’ne bir “takip talebi” ile başvurur. Bu talepte alacaklı ve borçlunun kimlik bilgileri, alacağın miktarı ve sebebi belirtilir. Bu aşamada alacağın varlığını kanıtlayan bir mahkeme kararına ihtiyaç olup olmamasına göre takip türü belirlenir.
İcra Dairesi, alacaklının talebini aldıktan sonra borçluya bir “ödeme emri” (eğer takip ilamsız ise) veya “icra emri” (eğer takip ilamlı ise) gönderir. Bu belge, borcun içeriğini, miktarını ve ödenmesi için tanınan yasal süreyi (genellikle 7 gün) veya itiraz hakkını ve süresini içerir. Bu, borçluya yapılan resmi bir uyarıdır.
Bu aşama, borçlunun ödeme emrine verdiği tepkiye göre şekillenir:
Borçlu Borcu Öderse: Takip dosyası kapanır ve süreç sonlanır.
Borçlu Süresi İçinde İtiraz Etmez ve Borcu Ödemezse: Takip kesinleşir. Bu, devletin artık borçlunun malvarlığına müdahale etme yetkisinin doğduğu anlamına gelir.
Borçlu Süresi İçinde İtiraz Ederse (Sadece İlamsız Takiplerde): Borçlu, borcun varlığına, miktarına veya imzaya itiraz edebilir. İtirazla birlikte takip durur. Alacaklının takibe devam edebilmesi için mahkemede “itirazın iptali” veya “itirazın kaldırılması” davası açarak haklılığını ispat etmesi gerekir.
Takip kesinleştikten sonra, alacaklının talebi üzerine borçlunun malvarlığına hukuken el konulması sürecidir. Haciz, borcu karşılamaya yetecek miktarla sınırlıdır. Haczedilebilecek başlıca malvarlığı değerleri şunlardır:
Banka hesapları
Maaşın belirli bir kısmı (genellikle 1/4’ü)
Taşınmazlar (ev, arsa vb.)
Araçlar
Hisseler ve diğer menkul kıymetler
Evdeki veya iş yerindeki (borçlunun yaşamı için zorunlu olmayan) değerli eşyalar
Haczedilen mallar, yine alacaklının talebi üzerine, genellikle açık artırma yoluyla satılır. Amaç, malvarlığını nakde çevirerek alacağı karşılamaktır.
Satıştan elde edilen gelirle öncelikle icra masrafları karşılanır. Kalan para, alacaklıya ödenir. Eğer aynı borçluya karşı takip yapan birden fazla alacaklı varsa, para kanundaki sıraya göre paylaştırılır. Borç ödendikten sonra artan bir miktar olursa bu para borçluya iade edilir.
İlamsız İcra: Alacaklının elinde bir mahkeme kararı (ilam) olmadan, sadece fatura, sözleşme, dekont gibi belgelere veya hiçbir belgeye dayanmadan başlattığı takip yoludur. En yaygın takip türüdür. Borçlunun bu takibe itiraz hakkı vardır ve itirazla takip durur.
Kime uygun? Fatura, sözleşme, cari hesap, hizmet vb. para/teminat alacakları.
Önemli süre: Ödeme emrinin tebliğinden 7 gün içinde borçlu icra dairesine itiraz edebilir; itiraz takibi otomatik durdurur.
İtiraz sonrası alacaklının yolları:
İtirazın kaldırılması (icra hukuk mahkemesi; belgeye dayalı alacaklarda)
İtirazın iptali (asliye hukuk/ASL; tam yargısal inceleme)
Not: Uygulamada, ödeme emri ve tebligat hataları (yanlış adres, usulsüz tebligat) sık itiraz nedenidir; tebligat zincirinin sağlam kurulması kritik.
İlamlı İcra: Alacaklının, alacağını tespit eden bir mahkeme kararına veya kanunen ilam niteliğinde sayılan bir belgeye (örneğin; noter senedi, Tüketici Hakem Heyeti kararı) dayanarak başlattığı takip yoludur. Bu takipte borçlu, borcun esasına (yani “benim böyle bir borcum yok” şeklinde) itiraz edemez, çünkü bu konu zaten mahkemede karara bağlanmıştır. Takip, itirazla durmaz.
Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu: Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayanan alacaklar için öngörülmüş daha hızlı ve özel bir takip yoludur. Bu yolda itiraz süreleri daha kısadır ve itiraz doğrudan takibi durdurmaz; borçlunun icra mahkemesine özel bir şikayetle başvurması gerekir.
Kime uygun? Çek, bono, poliçe dayanaklı alacaklar. (İİK m.167–170)
Süre rejimi: Borçlu tebliğden itibaren 5 gün içinde icra hukuk mahkemesine itiraz/şikâyet eder (imza/borca). Ödeme süresi 10 gün olup, 5 günlük itiraz muhafaza edilmiştir.
Neden önemli? Genel haciz yoluna kıyasla daha hızlı ilerler; fakat şekil şartları (asıl senet, ciranta zinciri, keşide/ibraz koşulları) çok sıkıdır.
Kural: Alacak rehinle teminat altındaysa alacaklı önce rehnin paraya çevrilmesi yolunu kullanmak zorundadır (İİK m.45). Rehin bedeli borcu karşılamazsa kalan için haciz/iflas mümkündür.
İstisnalar: Doktrindeki sınırlı istisnalar ve uygulama ayrıntıları (müteselsil kefalet, borçlunun iflası vs.) mevcuttur; vaka bazında analiz gerekir
Süreler: Borçlu 7 günde itiraz, 30 günde ödeme; ödeme yapılmaz ve itiraz da yoksa, alacaklı 6 ay içinde icra mahkemesinden tahliye ister (İİK 269/a).
Kritik ayrıntı: 30 günlük ödeme süresi dolmadan tahliye talep edilemez; talep erken yapılırsa reddedilir.
Uygulama notu: Ödeme emrinde “30 gün” yerine “1 ay” yazılması dahi Yargıtay’da sorun doğurabilir; matbu metinler özenle kontrol edilmelidir.
Tanım: Para alacağı için, borçlunun mal kaçırma riski varsa mahkeme kararıyla geçici haciz. (İİK m.257 ve devamı)
Şartlar (özet): Para alacağı, muacceliyet (istisna: kaçırma ihtimali), yaklaşık ispat, teminat. İhtiyati haciz ihtiyati tedbir değildir; HMK’dan farklıdır.
Strateji: Tahsilat riski görülen dosyalarda, takipten önce veya eşzamanlı ihtiyati haciz talebi büyük fark yaratır.
Takip kesinleşince haciz talep edilir; e-satış portalı üzerinden satış yapılır (e-ihale).
İhalenin feshi; usulsüzlük varsa 7 gün içinde şikâyet yoludur (İİK m.134). Öğrenme tarihine bağlı istisnalar da vardır; bazı hallerde süre öğrenmeden işler.
İflas: İflasa tabi tacir/şirketlerde tasfiye yoludur; alacaklı için baskı unsuru iken borçlu için en son çare.
Konkordato: Borçlunun mahkeme gözetiminde yeniden yapılandırması (geçici/kesin mühlet aşamaları, proje, alacaklı sınıfları). (İİK m.285 ve devamı)
SVK Hukuk; konkordato fizibilitesi, iyileştirme projesi, alacaklı sınıflaması ve müzakere süreçlerini teknik ekiplerle birlikte yürütür.
Sözleşme/fatura/hesap ekstresi, mutabakat yazışmaları
Çek/bono/poliçe aslî sureti ve ibraz delilleri (kambiyo)
Rehin/İpotek belgeleri, tapu/TARES kayıtları (rehinli alacak)
Kira sözleşmesi, ödeme planı, ihtarnameler (tahliye)
Tebligat mazbataları (sürelerin başlangıcı için)
Varlık tespitine yarayan bilgiler (plaka, tapu, SGK işyeri, banka)
İlamsız icra itirazı: 7 gün (icra dairesi).
Kambiyo itiraz/şikâyet: 5 gün (icra hukuk mahkemesi).
Kira alacağı (tahliye): 7 gün itiraz / 30 gün ödeme / 6 ay içinde tahliye talebi.
İhalenin feshi: Kural olarak 7 gün; öğrenme tarihine bağlı istisnalar.
Genel haciz yolunda takip durur; alacaklı “itirazın kaldırılması” (icra hukuku) veya “itirazın iptali” (asliye) yoluna gider.
İcra hukuk mahkemesi, 5 gün içinde; imza/borca itiraz veya şikâyet.
Genel kural hayır; önce rehin (İİK m.45). Yetmezse haciz/iflas.
Evet; 7 gün itiraz, 30 gün ödeme; şartlar oluşursa 6 ay içinde tahliye kararı istenir (İİK 269/a).
7 gün içinde ihalenin feshi şikâyeti; bazı hallerde süre öğrenmeden başlar.
SVK Hukuk, İzmir ve Bursa’daki ofisleriyle icra hukuku alanında özel uzmanlık sağlar. Her dosyada şunlara odaklanırız:
Dosya ön inceleme & risk puanlama (borçlunun malvarlığı profili, rehin/kefalet/teminat analizi)
En uygun takip yolunun seçimi: Genel haciz / kambiyo / rehin / tahliye
Önleyici hamleler: İhtiyati haciz, menfi tespit riskine karşı delil zinciri
Satış–e-satış yönetimi ve ihalenin feshi süreçleri
Kurumsal dosyalarda tahsilat KPI’ları ve aylık raporlama
İzmir & Bursa’da ilamsız/ilamlı takip, kambiyo, rehnin paraya çevrilmesi, icradan tahliye, ihtiyati haciz, ihalenin feshi, iflas ve konkordato süreçlerinde uzman avukatlık.
İşe iade, kıdem/ihbar tazminatı, fazla mesai alacakları, mobbing, iş kazası ve arabuluculuk süreçlerinde hukuki destek.
Anlaşmalı/çekişmeli boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi ve aile içi koruma kararlarında uzmanlık.
Alacak tahsili, ilamsız takip, haciz, itirazın kaldırılması, iflas ve tahsilat yönetimi.
Miras taksimi, tenkis, vasiyetname iptali ve saklı pay davalarında danışmanlık.
Soruşturma ve kovuşturma aşamalarında etkin savunma, gözaltı, tutuklama, adli kontrol, istinaf ve temyiz süreçlerinde müdafilik.
Sıkça Sorulan Sorular sayfamıza göz atarak hukuki süreçlerinizle ilgili bilgi sahibi olabilirsiniz. Aynı zamanda sorularınızı aşağıda bulunan "Bizimle İletişime Geçin" düğmesine tıklayarak bize iletebilirsiniz.
Bizimle iletişime geçerek hukuki geleceğinizin nasıl şekilleneceğini birlikte belirleyelim.
